Verplichte AOV voor zzp’ers: wat komt eraan en wat betekent het?
Laatst bijgewerkt: juli 2026 · dit is een lopend wetstraject, cijfers kunnen nog veranderen
Het kabinet wil een verplichte basis-AOV voor zelfstandigen: de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (Wet BAZ). Het wetsvoorstel ligt sinds maart 2026 bij de Tweede Kamer en is nog niet aangenomen.
In het huidige voorstel: premie 5,4% van je winst (maximaal ongeveer €171 per maand), uitkering 70% van je inkomen tot maximaal het minimumloon, en een wachttijd van 2 jaar.
Invoering wordt niet vóór 2030 verwacht. Heb je al een private AOV? Dan kun je waarschijnlijk kiezen om die te houden (opt-out), mits die aan de voorwaarden voldoet. Niets staat nog definitief vast.
Bijna niemand denkt er graag over na, maar het risico is groot: word je als zelfstandige langdurig ziek, dan valt je inkomen weg. Driekwart van de zelfstandigen is daar nu niet tegen verzekerd. Daarom werkt het kabinet aan een verplichte basisverzekering. Wij zetten op een rij wat er speelt, wat de cijfers zeggen en wat je er nú al mee kunt.
Wat is de Wet BAZ?
De Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, kortweg Wet BAZ, is het wetsvoorstel dat een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering invoert voor ondernemers met winst uit onderneming. Het idee: een publiek vangnet dat een basisinkomen geeft als je door ziekte of een ongeval langere tijd niet kunt werken. De verzekering loopt via het UWV.
Het gaat om ongeveer 1,2 miljoen zelfstandigen. Belangrijk om te weten: het is een basisvangnet. De dekking is beperkt, de wachttijd lang en het arbeidsongeschiktheidscriterium streng. Je moet vrijwel volledig arbeidsongeschikt zijn voordat je in aanmerking komt.
Stand van zaken (juli 2026)
Het wetsvoorstel is in maart 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd en wordt daar nu behandeld. Aangenomen is het dus nog niet. De Raad van State plaatste bovendien een stevige kanttekening: de regeling is volgens de Raad nauwelijks uitvoerbaar zolang de uitvoeringsproblemen bij de WIA (de arbeidsongeschiktheidswet voor werknemers) niet zijn opgelost.
Alles wat je hieronder leest, komt uit dat huidige voorstel. Percentages, bedragen en data kunnen tijdens de behandeling nog wijzigen. Wij houden deze pagina bij zodra er iets verandert.
De kerncijfers uit het voorstel
De opzet is de afgelopen jaren aangepast. In eerdere plannen lag de premie hoger (rond 6,5%) en was de wachttijd korter. In het voorstel dat nu bij de Kamer ligt, staan deze cijfers:
| Onderdeel | In het huidige voorstel (juli 2026) |
|---|---|
| Premie | 5,4% van je winst uit onderneming, met een maximum van ongeveer €171 bruto per maand (gebaseerd op het minimumloon van 2025, jaarlijks geïndexeerd). |
| Uitkering | 70% van het inkomen dat je vóór de arbeidsongeschiktheid verdiende, tot maximaal 100% van het minimumloon. |
| Wachttijd | 2 jaar. Pas daarna gaat een uitkering in. |
| Uitvoering | Via het UWV, met inning en gegevens via de Belastingdienst. |
| Criterium | Streng: je moet vrijwel volledig arbeidsongeschikt zijn. |
Even praktisch wat die premie betekent. Zit je met je winst boven de grens waar de maximumpremie geldt, dan betaal je ongeveer €171 per maand, dus zo’n €2.050 per jaar. Bij 1.960 declarabele uren komt dat neer op ruim een euro per uur dat je in je tarief moet verwerken. Verdien je minder, dan betaal je 5,4% van je winst en valt de premie lager uit.
Voor wie geldt het, en voor wie niet?
De verplichting is bedoeld voor zelfstandigen met winst uit onderneming. Een aantal groepen valt er (in het huidige voorstel) buiten.
| Wel verplicht | Niet verplicht |
|---|---|
| IB-ondernemers (winst uit onderneming) | Directeur-grootaandeelhouders (dga) |
| Zzp’ers die belasting betalen over hun winst | Resultaatgenieters (resultaat uit overige werkzaamheden) |
| Hybride werkenden, voor hun ondernemersdeel | Wie als werknemer al voldoende verzekerd is |
| AOW-gerechtigden en meewerkende partners |
Opt-out: mag je je private AOV houden?
Ja, dat is het uitgangspunt. Heb je al een private AOV, dan hoef je de verplichte basisverzekering niet af te sluiten, mits jouw verzekering minimaal gelijkwaardig is aan de BAZ. In het voorstel gelden daarvoor onder meer deze voorwaarden: een wachttijd van maximaal 2 jaar, geen beperkte uitkeringsduur, en een premie die ten minste gelijk is aan de verplichte premie. Er komt een peildatum die bepaalt welke bestaande polissen onder het overgangsrecht vallen; die datum is nog niet officieel vastgesteld.
De precieze eisen liggen dus nog niet vast. Sluit je nu een private AOV af, laat dan goed toetsen of die straks als gelijkwaardig telt, zodat je niet dubbel betaalt.
Verplichte basis-AOV, private AOV of broodfonds, welke keuze?
Drie routes, drie totaal verschillende profielen. Deze tabel zet ze naast elkaar zodat je ziet waar het verschil zit.
| Verplichte basis-AOV (BAZ) | Private AOV | Broodfonds / schenkkring | |
|---|---|---|---|
| Wie regelt het | UWV (publiek) | Verzekeraar | Groep ondernemers onderling |
| Uitkering | Max. minimumloon | Zelf te kiezen, tot je werkelijke inkomen | Vast bedrag, meestal max. 2 jaar |
| Wachttijd | 2 jaar | Zelf te kiezen (bijv. 1-12 maanden) | Vanaf ongeveer 1 maand |
| Duur uitkering | Langdurig, tot AOW | Langdurig, tot gekozen eindleeftijd | Kort (meestal 2 jaar) |
| Kosten | 5,4% winst, max ~€171/mnd | Afhankelijk van beroep, leeftijd, dekking | Vaste maandelijkse schenking |
| Past bij | Wie alleen een basisvangnet wil | Wie zijn echte inkomen wil beschermen | Wie kortdurend risico wil delen, vaak als aanvulling |
Kort door de bocht: de verplichte basis-AOV en een broodfonds dekken allebei maar een deel van het risico, het broodfonds vooral de eerste periode, de BAZ pas ná 2 jaar. Een private AOV overbrugt juist die eerste twee jaar én kan doorlopen op je eigen inkomensniveau. Veel zelfstandigen combineren daarom. Wij vergelijken die opties uitgebreid in broodfonds of AOV.
Twijfel je of je nu al iets moet regelen? In een vrijblijvend kennismakingsgesprek rekenen we jouw situatie door, zonder dat je ergens aan vastzit.
Plan een vrijblijvend gesprek →Tijdlijn van de invoering
- 2023, Eerste opzet in internetconsultatie, met een hogere premie en kortere wachttijd dan nu.
- September 2025, Het wetsvoorstel gaat naar de Raad van State voor advies.
- Maart 2026, Het kabinet stuurt het aangepaste wetsvoorstel (5,4% premie, max ~€171, wachttijd 2 jaar) naar de Tweede Kamer.
- Voorjaar 2026, De Kamercommissie SZW start de behandeling met een schriftelijke vragenronde.
- Op z’n vroegst 2030, Verwachte invoering. De Raad van State waarschuwt dat de uitvoering lastig is; het kan dus later worden.
Wat betekent dit voor jou, nu al?
De verplichting is er nog niet, en zeker weten wanneer die komt kan niemand. Toch is nietsdoen zelden de beste keuze. Het inkomensrisico bestaat vandaag al, of er nu een wet komt of niet. Wij kijken daarom eerst naar jouw situatie: hoe hoog zijn je vaste lasten, hoeveel buffer heb je, en wat gebeurt er met je gezin als je een jaar uitvalt?
Wie zijn echte inkomen wil beschermen, komt met alleen de toekomstige basis-AOV niet uit, die dekt hooguit het minimumloon en pas na twee jaar. Wacht je met een private AOV tot de wet er is, dan loop je in de tussentijd risico én kan je gezondheid dan een goedkope afsluiting in de weg zitten. Sluit je nu wel af, let dan op de opt-out-voorwaarden zodat je verzekering straks meetelt. Dat is precies de afweging waar wij als onafhankelijk adviseur naast je gaan zitten, we verkopen geen eigen product en vergelijken het hele aanbod.
Vrijblijvende AOV-analyse
Wil je weten wat voor jouw situatie verstandig is: nu een private AOV, wachten, of een combinatie met een broodfonds? Wij rekenen het met je door en houden de ontwikkelingen rond de Wet BAZ voor je in de gaten.
Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprekVeelgestelde vragen
Wanneer wordt de AOV verplicht voor zzp’ers?
Dat staat nog niet vast. Het wetsvoorstel ligt sinds maart 2026 bij de Tweede Kamer en is nog niet aangenomen. Invoering wordt niet vóór 2030 verwacht, en door de kritiek van de Raad van State op de uitvoerbaarheid kan het later worden (stand juli 2026).
Voor wie geldt de verplichting en voor wie niet?
De verplichting geldt voor zelfstandigen met winst uit onderneming (IB-ondernemers), inclusief het ondernemersdeel van hybride werkenden. Buiten de regeling vallen in het huidige voorstel onder meer directeur-grootaandeelhouders (dga), resultaatgenieters, wie als werknemer al voldoende verzekerd is, en AOW-gerechtigden.
Hoe hoog worden de premie en de uitkering?
In het huidige voorstel is de premie 5,4% van je winst, met een maximum van ongeveer €171 bruto per maand. De uitkering bedraagt 70% van je eerdere inkomen, tot maximaal het minimumloon. Deze bedragen worden geïndexeerd en kunnen tijdens de behandeling nog wijzigen.
Kan ik de verplichte AOV vervangen door een private AOV of broodfonds (opt-out)?
Een private AOV kan volstaan als opt-out, mits die minimaal gelijkwaardig is aan de basis-AOV: onder meer een wachttijd van maximaal 2 jaar, geen beperkte uitkeringsduur en een premie die ten minste gelijk is aan de verplichte premie. Een broodfonds alleen geldt niet als vervanging, want het keert maar kortdurend uit. De exacte voorwaarden en de peildatum staan nog niet definitief vast.
Wat is de wachttijd of eigenrisicoperiode?
In het huidige voorstel is de wachttijd 2 jaar. Je krijgt de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid dus geen uitkering. Die periode kun je zelf overbruggen, bijvoorbeeld met spaargeld, een broodfonds of een private AOV met een korte wachttijd.
Wat gebeurt er met mijn bestaande AOV?
Heb je al een private AOV, dan is het uitgangspunt dat je die mag houden en niet ook de verplichte verzekering hoeft af te sluiten, zolang je polis aan de voorwaarden voldoet. Er komt een peildatum die bepaalt welke bestaande polissen onder het overgangsrecht vallen. Laat je polis toetsen zodra de eisen definitief zijn, zodat je niet dubbel verzekerd of dubbel premieplichtig raakt.
Wachten of nu al een AOV regelen?
Wij zijn onafhankelijk adviseur en vergelijken vrijwel alle verzekeraars. We rekenen jouw situatie door, private AOV, broodfonds of wachten op de Wet BAZ, en houden de opt-out-voorwaarden voor je in de gaten.
Plan een vrijblijvend gesprek →Bel 035-2031966★ 4,6 · 62 Google-reviews · 9,6/10 Advieskeuze
Bronnen: Rijksoverheid, Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen en het persbericht van 13 maart 2026; wetsvoorstel Wet BAZ (36912) bij de Tweede Kamer; KVK, De verplichte AOV voor ondernemers uitgelegd. Geraadpleegd juli 2026. Dit artikel is informatief en geen persoonlijk advies; aan een lopend wetstraject kun je geen rechten ontlenen.
Meer voor zelfstandigen: hypotheek voor zzp’ers · pensioen opbouwen als zzp’er · broodfonds of AOV.
