Schulden aflossen: zo pak je het aan (en waar je begint)
Meerdere schulden tegelijk voelt als een berg. Toch is er een logische volgorde. We leggen uit waar je begint, welke twee aflosmethodes werken, wat een schuld je aan rente kost, en wanneer je beter hulp inschakelt dan dat je het alleen doet.
Kort: begin niet bij de grootste schuld, maar bij je vaste lasten. Loopt de huur, hypotheek, energie en zorgverzekering achter, dan geef je die altijd voorrang, anders raak je je huis of je verzekering kwijt. Pas als die lopen, kies je een aflosmethode: de duurste schuld eerst (bespaart het meeste rente) of de kleinste eerst (geeft sneller een succesje). Consumptief krediet kost in 2026 maximaal 12% rente. Kom je er zelf niet uit, dan is schuldhulp via de gemeente er juist voor, wachten maakt het duurder. Cijfers gelden voor 2026.
Begin bij je vaste lasten, niet bij de grootste schuld
De grootste fout die mensen maken: alle schulden op een hoop gooien en bij de hoogste beginnen. Dat is niet waar je begint.
Het Nibud is er helder over. Heb je een betalingsachterstand bij je huur, hypotheek, energie, water, telefoon of verzekeringen, geef die dan altijd voorrang. Dit zijn je vaste lasten, en de gevolgen van niet betalen zijn het zwaarst: je kunt je huis uit worden gezet, afgesloten worden van energie, of onverzekerd raken. Een creditcardschuld is vervelend, maar hij zet je niet op straat.
De volgorde is dus: eerst het dak boven je hoofd en je zorgverzekering veiligstellen. Daarna pas ga je nadenken over de rest.
Twee methodes zodra de vaste lasten lopen
Zijn je vaste lasten op orde en heb je nog een paar schulden openstaan, dan zijn er twee gangbare manieren om die af te lossen. Allebei werken, ze passen alleen bij een ander type mens.
De duurste schuld eerst
Je betaalt overal het minimum, en al het geld dat je overhoudt gooi je op de schuld met de hoogste rente. Als die weg is, ga je naar de op één na duurste. Wiskundig is dit de goedkoopste route: je betaalt in totaal de minste rente. Een creditcard of een oud doorlopend krediet staat vaak bovenaan.
De kleinste schuld eerst
Je lost eerst de kleinste schuld helemaal af, ongeacht de rente. Dat kost je iets meer rente, maar je hebt sneller een schuld helemaal weg. Dat geeft een succesgevoel en houdt je gemotiveerd. Voor wie afhaakt bij een berg die niet lijkt te slinken, is dit vaak de betere keuze.
Welke past bij jou? Reken je puur op geld, kies de duurste eerst. Heb je een zetje in de rug nodig om vol te houden, kies de kleinste. De methode die je volhoudt, is de beste.
Wat een schuld je kost
Bij consumptief krediet mag een geldverstrekker niet onbeperkt rente rekenen. Het wettelijk maximum is de wettelijke rente plus 8 procentpunten. In 2026 komt dat neer op 12% effectief op jaarbasis (stand januari).
Dat lijkt misschien niet veel, maar op een schuld die blijft staan tikt het hard aan. Reken maar: 12% over € 5.000 is € 600 per jaar, alleen aan rente. Elke maand dat je een dure schuld laat staan, betaal je voor het uitstel. Daarom eerst de duurste weg, als je vaste lasten tenminste lopen.
Let op je BKR-registratie. Elke lening boven € 250 die langer dan een maand loopt, staat geregistreerd, en die registratie blijft nog vijf jaar staan nadat je hebt afgelost. Een betalingsachterstand krijgt bovendien een aparte codering. Dat telt mee als je later een hypotheek wilt: een achterstand uit het verleden kan je aanvraag in de weg zitten. Reden te meer om achterstanden snel op te lossen.
Belasting- en studieschuld: apart verhaal
Niet elke schuld werkt hetzelfde. Twee vallen buiten het gewone rijtje.
Je studieschuld bij DUO staat niet bij het BKR geregistreerd. Toch telt hij mee als je een hypotheek aanvraagt, want de maandlast die je aan DUO betaalt verlaagt wat je kunt lenen. Verzwijgen heeft geen zin en kan zelfs als fraude gelden. Sinds 2024 wordt gekeken naar je werkelijke maandlast, dus wie al flink heeft afgelost, kan meer lenen.
Een belastingschuld is een geval apart. De Belastingdienst is een voorrangsschuldeiser: bij een verdeling gaat de fiscus vóór gewone schuldeisers. Een belastingschuld laat je dus niet zomaar liggen achter je andere schulden. Kun je niet betalen, vraag dan een betalingsregeling aan, dat kan vaak online.
Kom je er niet uit? Schakel op tijd hulp in
Soms is de berg te groot om alleen af te graven. Dan is er hulp, en die is er juist voor jou. Te lang wachten maakt het alleen duurder en zwaarder.
De eerste stap is altijd je gemeente. Die biedt schuldhulpverlening en probeert samen met je schuldeisers een minnelijke regeling te treffen: afspraken over aflossen zonder tussenkomst van de rechter. Dit is gratis en het is waar je begint.
Lukt dat niet, dan is er het wettelijke traject: de Wsnp, de wettelijke schuldsanering. Sinds juli 2023 duurt die in beginsel nog maar 18 maanden in plaats van drie jaar. Daarna ben je in principe schuldenvrij. Je kunt dit niet zelf aanvragen: de gemeentelijke hulpverlener stelt de verklaring op waarmee de rechter de Wsnp kan uitspreken, en pas nadat het minnelijke traject is mislukt.
De boodschap: schuldhulp is geen zwaktebod. Het is een geregeld traject met een uitgang, en hoe eerder je aanklopt, hoe minder rente er ondertussen bijkomt.
Hoe wij helpen
Wij zijn een onafhankelijk hypotheek- en verzekeringskantoor in Naarden. Zware schuldhulpverlening doen wij niet, daarvoor stuur je naar de gemeente. Wel kijken we mee bij de vraag die vaak vooraf komt: past deze lening bij mijn situatie, of kan het anders? En als je later een huis wilt kopen, kijken we hoe een oude registratie of restschuld je aanvraag raakt. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Bij welke schuld begin ik?
Bij je vaste lasten. Loopt je huur, hypotheek, energie of zorgverzekering achter, geef die dan altijd voorrang, de gevolgen van niet betalen zijn daar het grootst. Pas als die lopen, kies je tussen de duurste of de kleinste schuld eerst.
Duurste schuld eerst of kleinste eerst?
De duurste eerst bespaart het meeste rente. De kleinste eerst geeft sneller een afgeloste schuld en dus motivatie. Reken je puur op geld, kies de duurste; heb je een zetje nodig om vol te houden, kies de kleinste.
Wat is de maximale rente op een lening?
Voor consumptief krediet is het wettelijk maximum 12% effectief op jaarbasis in 2026: de wettelijke rente van 4% plus 8 procentpunten. Dat maximum kan tijdens het jaar verschuiven.
Telt mijn studieschuld mee bij een hypotheek?
Ja. Een DUO-studieschuld staat niet bij het BKR, maar de maandlast telt wel mee bij je maximale hypotheek. Sinds 2024 wordt naar je werkelijke maandlast gekeken, dus wie al afloste kan meer lenen. Verzwijgen kan als fraude gelden.
Hoe lang blijft een schuld bij het BKR staan?
Een krediet boven € 250 dat langer dan een maand loopt, wordt geregistreerd. Die registratie blijft nog vijf jaar zichtbaar nadat je hebt afgelost. Een betalingsachterstand krijgt een aparte codering die ook vijf jaar blijft staan.
Hoe lang duurt de wettelijke schuldsanering (Wsnp)?
Sinds 1 juli 2023 in beginsel 18 maanden, waar het eerder drie jaar was. Je vraagt het niet zelf aan: de gemeentelijke schuldhulpverlener stelt de verklaring op, en alleen nadat een minnelijke regeling is mislukt.
