Persoonlijke lening of doorlopend krediet: wat is anno 2026 nog de keuze?
Kort antwoord: die keuze bestaat nauwelijks meer. Het doorlopend krediet is vrijwel van de markt verdwenen. We leggen uit waarom, wat een persoonlijke lening kost, wanneer je beter niet leent, en wanneer rente op een lening voor je huis wél aftrekbaar is.
Kort: een persoonlijke lening heeft een vast bedrag, een vaste looptijd en een vaste maandlast, geschikt voor een eenmalige uitgave zoals een auto of een verbouwing. Het doorlopend krediet, waarbij je afgelost geld weer kon opnemen, wordt sinds begin 2022 door vrijwel geen enkele aanbieder meer aangeboden. De rente op consumptief krediet mag in 2026 maximaal 12% zijn (wettelijke rente 4% plus 8 procentpunten). Leen alleen wat je binnen afzienbare tijd kunt aflossen, en check of het echt moet. Cijfers gelden voor 2026 (stand januari); je eigen situatie hangt af van je inkomen en je BKR-registratie.
Het verschil in het kort
Er zijn twee klassieke vormen consumptief krediet, en jarenlang was dit de standaardvraag.
Bij een persoonlijke lening spreek je een vast bedrag af, een vaste looptijd en een vaste maandlast. Je weet vanaf dag één wat je elke maand betaalt en wanneer je klaar bent. Afgelost is afgelost: je kunt het bedrag niet opnieuw opnemen. Dat maakt hem geschikt voor een eenmalige, bekende uitgave, een auto, een verbouwing, een keuken.
Bij een doorlopend krediet sprak je een maximumbedrag af waarbinnen je vrij kon opnemen en aflossen. Wat je terugbetaalde, kon je weer opnemen. Flexibel, maar met een variabele rente en een valkuil: het is nooit écht afgelopen.
Let op de verleden tijd. Dat doorlopend krediet is grotendeels geschiedenis.
Waarom het doorlopend krediet verdween
Het draait om die variabele rente. Jarenlang lieten aanbieders die rente stijgen terwijl de marktrente daalde. Klanten die dachten flexibel te lenen, betaalden jaar na jaar meer.
In 2019 zette het financieel klachteninstituut Kifid daar een streep doorheen. De uitspraak: een klant mag verwachten dat een variabele kredietrente “in de pas blijft met de relevante marktrente”. Wie dat niet deed, moest terugbetalen. Dat leidde tot grote compensatieoperaties bij onder meer ABN AMRO, Rabobank en ING.
Het gevolg: aanbieders stopten één voor één met het product. ABN AMRO al eind 2019, de meeste anderen in de jaren erna. Begin 2022 was het nieuwe doorlopend krediet praktisch van de markt. Sluit je vandaag een consumptieve lening af, dan is dat vrijwel altijd een persoonlijke lening.
Wat kost lenen? De maximale rente
Een geldverstrekker mag niet onbeperkt rente rekenen. De wet stelt een maximum aan de kredietvergoeding: de wettelijke rente plus 8 procentpunten.
De wettelijke rente staat per 1 januari 2026 op 4%. Het maximum is dus 12% effectief op jaarbasis (stand januari 2026). Dat percentage kan een paar keer per jaar verschuiven, want de wettelijke rente wordt periodiek opnieuw vastgesteld.
Kom je een tekst tegen die “wettelijke rente plus 12” noemt, zo’n 14%? Die is verouderd. De opslag is sinds augustus 2020 verlaagd naar 8 procentpunten, en dat is permanent gemaakt.
De rente is niet het hele verhaal. Elke lening boven € 250 met een looptijd langer dan een maand wordt geregistreerd bij het BKR, en die registratie blijft nog vijf jaar staan nadat je hebt afgelost. Dat telt mee als je later een hypotheek aanvraagt: de maandlast van een lopend krediet verlaagt je maximale hypotheek. Lenen voor een bankstel kan je zo een jaar later bij het kopen van een huis geld kosten.
Wanneer een lening voor je huis wél aftrekbaar is
Je leest vaak: gebruik je het geld voor je woning, dan is de rente aftrekbaar. Dat is te kort door de bocht en kan je een streep door de aftrek opleveren.
Rente is alleen aftrekbaar in box 1 als de lening een eigenwoningschuld is. Daarvoor gelden drie eisen tegelijk:
Bestedingseis. Het geld moet aantoonbaar naar aankoop, onderhoud of verbetering van je eigen woning gaan. Gebruik je het voor een auto of om een andere schuld af te lossen, dan is er geen aftrek.
Aflossingseis. Voor leningen vanaf 2013 moet je de lening contractueel in maximaal 30 jaar volledig en ten minste annuïtair aflossen, en dat schema ook echt halen. Een gewone persoonlijke lening voldoet daar soms aan, een doorlopend krediet vrijwel nooit.
Informatieplicht. Leen je bij een niet-reguliere verstrekker, zoals familie of je eigen BV, dan moet je de gegevens jaarlijks in je aangifte opgeven.
Voldoe je aan alle drie, dan is de rente aftrekbaar tegen ten hoogste 37,56% (2026). Voldoe je er niet aan, dan valt de schuld in box 3 en is er geen aftrek. Voor een verbouwing loont het dus vaak om dit vooraf goed te regelen, of te kijken of een verhoging van je hypotheek voordeliger is.
Voor een verbouwing: lening of hypotheek verhogen?
Wil je verbouwen en heb je overwaarde, dan is een tweede optie je hypotheek verhogen. Voor grotere bedragen is dat meestal gunstiger: de hypotheekrente ligt lager dan de rente op een persoonlijke lening, en mits het aan de eisen hierboven voldoet is de rente aftrekbaar.
Voor kleinere bedragen kan een persoonlijke lening juist handiger zijn. Een hypotheek verhogen brengt kosten mee, taxatie, notaris, advies, die bij een klein bedrag niet opwegen tegen het rentevoordeel. De grens ligt niet vast; het hangt af van je overwaarde, je rente en de kosten. Dat is precies de rekensom waar wij naar kijken.
Leen alleen als het echt moet
De eerlijkste raad die we geven, is vaak: niet lenen. Consumptief krediet is duur geld voor iets wat meestal geen waarde vasthoudt. Een auto is over vijf jaar minder waard, de lening loopt nog.
Moet het wel, kies dan de persoonlijke lening met een looptijd die past bij wat je koopt, niet langer aflossen dan het ding meegaat. En reken de maandlast niet op het randje uit. Zodra je van de lening af bent, kun je weer sparen, en juist dat spaargeld voorkomt de volgende lening.
Hoe wij helpen
Wij zijn een onafhankelijk hypotheek- en verzekeringskantoor in Naarden en werken door heel Nederland. Bij een verbouwing of een grotere uitgave rekenen we naast elkaar: een persoonlijke lening, je hypotheek verhogen, of gewoon even wachten en sparen. Zonder eigen product, dus het advies start bij jouw situatie. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Kan ik nog een doorlopend krediet afsluiten?
Bij vrijwel geen enkele Nederlandse aanbieder. Sinds begin 2022 is het nieuwe doorlopend krediet praktisch van de markt verdwenen, vooral door uitspraken van Kifid over de variabele rente. In de praktijk sluit je nu een persoonlijke lening af.
Wat is de maximale rente op een persoonlijke lening in 2026?
12% effectief op jaarbasis (stand januari 2026): de wettelijke rente van 4% plus een wettelijke opslag van 8 procentpunten (Besluit kredietvergoeding). Dat maximum kan tijdens het jaar verschuiven als de wettelijke rente wordt aangepast.
Komt een persoonlijke lening in mijn BKR-registratie?
Ja. Elke lening boven € 250 met een looptijd langer dan een maand wordt geregistreerd. De registratie blijft nog vijf jaar staan nadat je hebt afgelost en telt mee bij een latere hypotheekaanvraag.
Is de rente op een persoonlijke lening aftrekbaar?
Alleen als de lening kwalificeert als eigenwoningschuld: het geld gaat naar aankoop, onderhoud of verbetering van je eigen woning, je lost contractueel in maximaal 30 jaar annuïtair af, en je meldt de lening waar nodig in je aangifte. Voldoe je niet aan alle drie, dan is er geen aftrek.
Beter een persoonlijke lening of mijn hypotheek verhogen voor een verbouwing?
Voor grotere bedragen is de hypotheek verhogen meestal voordeliger: lagere rente en, mits het aan de voorwaarden voldoet, aftrekbaar. Voor kleine bedragen wegen de kosten van een hypotheekverhoging vaak niet op tegen het rentevoordeel. Het hangt af van je overwaarde, rente en kosten, laat het doorrekenen.
Wat gebeurt er met achteraf betalen (BNPL)?
Achteraf betalen valt nu grotendeels buiten toezicht en BKR. Dat verandert: door nieuwe Europese regels worden BNPL-aanbieders naar verwachting vanaf eind 2026 vergunningplichtig en moeten ze je kredietwaardigheid toetsen. De Nederlandse wet daarvoor is nog niet aangenomen.
